Executieve functies krijgen steeds meer aandacht in opvang en onderwijs

Datum: 02-06-2026

Steeds vaker duikt de term ‘executieve functies’ op in trainingen, onderwijs en kinderopvang. Pedagogen en ontwikkelingsdeskundigen wijzen erop dat vaardigheden zoals impulscontrole, aandacht vasthouden en omgaan met frustratie belangrijker worden in een wereld vol prikkels en schermen.

Executieve functies krijgen steeds meer aandacht binnen kinderopvang en onderwijs. Het gaat om vaardigheden die kinderen helpen om gedrag te sturen, keuzes te maken en zelfstandig taken uit te voeren. Onderzoekers zien executieve functies als belangrijke bouwstenen voor de ontwikkeling van jonge kinderen. Vaardigheden zoals impulscontrole, flexibiliteit, plannen en emotieregulatie hangen samen met leren, samenwerken en zelfstandigheid.

Juist in de leeftijd van ongeveer 2,5 tot 6 jaar ontwikkelen deze functies zich sterk. Volgens onderzoekers Richard Guare en Peg Dawson leren kinderen deze vaardigheden vooral door dagelijkse ervaringen en spel. Voor gastouders zijn executieve functies vaak zichtbaar in gewone opvangmomenten. Bijvoorbeeld wanneer een kind wacht op een ander, zelf materialen verzamelt voor een activiteit of opnieuw probeert nadat iets niet lukt. De kleinschalige setting van gastouderopvang biedt veel kansen om deze ontwikkeling spelenderwijs te ondersteunen. Structuur, vrij spel en kleine uitdagingen spelen daarin een belangrijke rol.

Vanaf 1 juli 2026 moeten gastouders in hun pedagogisch werkplan beschrijven hoe zij de ontwikkeling van kinderen volgen en stimuleren. Executieve functies kunnen daar goed in meegenomen worden

In onze kennisbank lees je meer over executieve functies en hoe je ze als gastouder kunt stimuleren.

Bronnen:
SLO.nl | CPS.nl | Guare & Dawson | Kinderopvangtotaal.nl