Verbetermaatregelen gastouderopvang

Deze speciale pagina informeert je over het project “Verbetermaatregelen gastouderopvang”. Dit project van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid is gericht op het verbeteren van de kwaliteit van gastouderopvang in Nederland. Hieronder vind je belangrijke informatie over dit project.

Voor KNGO-leden komt er steeds extra aanvullende informatie vrij op de Online kennisbank die ondersteunt bij het voorbereiden op en invulling geven aan de maatregelen.

Denk aan:

En nog veel meer, waaronder:

Hét vakblad voor gastouderopvang StaPP magazine.
Korting bij partners.
Live Q&A’s, webinars en panelgesprekken.
Antwoord van adviseurs.
Persoonlijk contact met experts.
De leukste winacties.
On- en offline promotiemateriaal.

De Wet Verbetermaatregelen Gastouderopvang is officieel aangenomen. De Tweede Kamer stemde in oktober 2024 in met het wetsvoorstel. Op 10 juni 2025 volgde de Eerste Kamer.

De nieuwe regels gaan in op 1 juli 2026. Ze stellen hogere kwaliteitseisen aan zowel gastouders als gastouderbureaus. Tegelijkertijd worden enkele regels vereenvoudigd om de regeldruk te verlagen.

Hieronder lees je wat er concreet verandert.

1. Coaching en scholing

Vanaf 1 juli 2026 moet ieder gastouderbureau elke aangesloten gastouder minimaal 3 uur coaching per jaar aanbieden. De coaching wordt verzorgd door de pedagogisch beleidsmedewerker van het gastouderbureau. Deze medewerker moet voldoen aan de opleidingseisen uit de CAO Kinderopvang.De inhoud en vorm van de coaching worden samen met de gastouder afgesproken en schriftelijk vastgelegd. Voorbereiding en verslaglegging tellen niet mee in de verplichte 3 uur. De 3 uur coaching valt binnen de minimale 16 uur bemiddeling en begeleiding die een gastouderbureau jaarlijks moet bieden.

Gastouders zijn zelf verantwoordelijk voor het volgen van minimaal 7 uur scholing per jaar. Dit heet permanente educatie. De scholing moet aansluiten op het werk in de gastouderopvang. Dat kan bijvoorbeeld via:

• een training
• een cursus
• een studiedag
• een e learning
• een themabijeenkomst

De urennorm geldt per kalenderjaar. In 2027 hebben gastouders een volledig jaar om aan deze verplichting te voldoen.

Samengevat:

• Elke gastouder krijgt minimaal 3 uur coaching per jaar van de erkende beleidsmedewerker van het gastouderbureau.
• Gastouders zijn verantwoordelijk voor het volgen van minimaal 7 uur scholing per jaar. Dit heet permanente educatie. De inhoud sluit aan op het werk en kan bijvoorbeeld via een training of e-learning worden gevolgd.
• De coaching wordt verzorgd door de pedagogisch beleidsmedewerker van het gastouderbureau. Deze moet voldoen aan de opleidingseisen uit de CAO Kinderopvang. Afspraken over inhoud en vorm worden schriftelijk vastgelegd en ondertekend. Voorbereiding en verslaglegging tellen niet mee in de verplichte 3 uur coaching.
• De 3 uur coaching maakt onderdeel uit van de minimale 16 uur bemiddeling en begeleiding die een gastouderbureau jaarlijks moet bieden.

2. Pedagogisch beleidsplan wordt aangescherpt

Per 1 juli 2026 moet het pedagogisch beleidsplan van ieder gastouderbureau concreet beschrijven:

• de kenmerkende visie op verantwoorde kinderopvang

• hoe gastouders worden begeleid bij het volgen van de ontwikkeling van kinderen

• hoe de coaching wordt vormgegeven

Dit plan moet beschikbaar zijn voor ouders, gastouders en de oudercommissie. Het aantal op te vangen kinderen en de eisen aan de voorziening hoeven niet langer in het pedagogisch beleidsplan te worden opgenomen.

3. Volgen van de ontwikkeling van kinderen

De eerdere verplichting om de ontwikkeling van kinderen systematisch vast te leggen is aangepast. Gastouders hebben een algemene pedagogische opdracht: zij moeten bijdragen aan de ontwikkeling van kinderen. Structurele vastlegging van ontwikkelgegevens is niet verplicht. Wel moet het gastouderbureau beschrijven hoe het gastouders begeleidt bij het signaleren van bijzonderheden in de ontwikkeling. Als er ontwikkelgegevens worden vastgelegd, is daarvoor toestemming van ouders nodig in verband met de privacywetgeving.

4. Maximaal twee gastouderbureaus

Gastouders mogen vanaf 1 juli 2026 met maximaal twee gastouderbureaus tegelijk samenwerken. Deze beperking moet zorgen voor duidelijkheid over begeleiding, verantwoordelijkheden en toezicht.

5. Strakkere regels voor de achterwacht

Er moet tijdens opvanguren een achterwacht beschikbaar zijn die binnen 15 minuten aanwezig kan zijn op de opvanglocatie. De achterwacht:

• is minimaal 18 jaar oud

• is daadwerkelijk bereikbaar en inzetbaar tijdens opvanguren

6. Aanpassing telling eigen kinderen

• Kinderen van de gastouder tellen mee voor de groepsgrootte tot de leeftijd van 8 jaar. Dit was eerder 10 jaar.

7. Uitzondering voor bestaande gastouders

• Gastouders die al geregistreerd en actief zijn, hoeven niet alsnog een aanvullende pedagogische opleiding te volgen. Zij mogen hun werk blijven uitvoeren zoals voorheen.

Versoepelingen om regeldruk te verlagen

Naast strengere kwaliteitseisen zijn ook versoepelingen doorgevoerd. Deze moeten de administratieve lasten beperken, zonder afbreuk te doen aan kwaliteit en veiligheid. Deze versoepelingen gaan eveneens per 1 juli 2026 in.

Wat verandert er nog meer?

In tegenstelling tot de eerder aangekondigde 1 januari 2025, gaan deze versoepeling ook pas per 1 juli 2026 van kracht:Gastouders vallen niet meer onder de specifieke regels voor speeltoestellen en kinderbedjes die voor kindercentra gelden. Veiligheid wordt geborgd via de bestaande risico inventarisatie.

Wat verandert er?

• Gastouders vallen niet meer onder specifieke regels voor speeltoestellen en kinderbedjes die voor kindercentra gelden. Veiligheid wordt geborgd via de bestaande risico inventarisatie.

• Er komen geen aanvullende rookmelder eisen specifiek voor gastouderopvang. De algemene bouwregelgeving blijft gelden.

• Gesprekken mogen op afstand plaatsvinden. Het koppelingsgesprek en voortgangsgesprek hoeven niet meer fysiek op locatie.

• Een digitale of kopie van de risico inventarisatie en evaluatie is voldoende. Een origineel papieren exemplaar is niet meer verplicht.

• Gastouders met een diploma van buiten de EU mogen werken met een officiële diplomawaardering.

• De evaluatie met ouders wordt een inspanningsverplichting. Als ouders niet willen meewerken, wordt het gastouderbureau hier niet op afgerekend.

• Gastouders krijgen recht op kinderopvangtoeslag als hun eigen kind naar een andere gastouder gaat.

Lees verder in de nieuwsberichten die KNGO geregeld publiceert op de website.

Disclaimer: We doen ons best om alle informatie op deze website, nieuwsbrieven en online kennisbank zo actueel en correct mogelijk te houden. Toch kan het gebeuren dat wet- en regelgeving tussentijds wordt aangepast. Nieuwsberichten en pagina’s kunnen daardoor informatie bevatten die inmiddels is verouderd.