Nieuwe financiering kinderopvang krijgt verder vorm: wat betekent dit voor gastouders?
Het kabinet werkt aan de invoering van een nieuw financieringsstelsel voor kinderopvang vanaf 1 januari 2029. Daarbij verdwijnt de kinderopvangtoeslag en gaat de overheid aanbieders rechtstreeks subsidiëren. Inmiddels worden ook de praktische gevolgen voor gastouders en gastouderbureaus onderzocht. In de nieuwsbrief Kinderopvang van 22 oktober geeft het ministerie van SZW een nieuwe stand van zaken.
In het voorgestelde stelsel betaalt de overheid 95,6 procent van de maximum uurprijs voor kinderopvang. Ouders betalen zelf een beperkte eigen bijdrage en eventueel het verschil tussen het werkelijke tarief en de maximum uurprijs. De subsidie wordt niet meer afhankelijk van het inkomen van ouders. Ook hoeven ouders niet langer zelf kinderopvangtoeslag aan te vragen. Het kabinet wil daarmee het risico op terugvorderingen wegnemen en de financiering eenvoudiger maken.
Wat verandert er voor gastouders?
Voor gastouders en gastouderbureaus betekent de nieuwe financiering dat ook de administratieve en financiële processen veranderen. De overheid gaat de subsidie rechtstreeks aan aanbieders betalen. Bij gastouderopvang loopt de financiering via gastouderbureaus. Hoe alle processen precies worden ingericht, wordt nog uitgewerkt. Daarbij gaat het onder andere om het aanmelden van ouders, het registreren van opvangcontracten, het doorgeven van opvanguren en het aanvragen van betalingen. Op 6 en 7 oktober gingen vertegenwoordigers van de kinderopvangsector hierover in gesprek met het ministerie en Dienst Toeslagen. Ook gastouderbureaus testten een eerste proefversie van het digitale portaal.
Uitzonderingen voor gastouders
Een belangrijk onderdeel van het nieuwe stelsel is de aanwijzing van kinderopvang als dienst van algemeen economisch belang (DAEB). Daarmee wil het kabinet ervoor zorgen dat de overheidsfinanciering voldoet aan Europese regels voor staatssteun. Voor aanbieders kunnen hier aanvullende verplichtingen uit voortkomen. Gastouders krijgen op bepaalde onderdelen een uitzondering. Volgens het ministerie hoeven zij geen gescheiden boekhouding voor DAEB en andere activiteiten te voeren. Ook vindt bij gastouders geen periodieke controle op overcompensatie plaats. Dit neemt niet weg dat de nieuwe financiering andere administratieve veranderingen met zich kan meebrengen.
Ondersteuning voor kleinere aanbieders
Het ministerie onderzoekt welke ondersteuning nodig is om het nieuwe financieringsstelsel uitvoerbaar te maken. Daarbij wordt onder andere gedacht aan een gratis digitale basistool, een helpdesk en een onafhankelijk implementatiebureau. Ook komt er een planning waarin wordt aangegeven wat organisaties, gastouderbureaus en gastouders wanneer moeten voorbereiden. De sector wordt de komende periode iedere twee maanden betrokken bij het verder ontwikkelen en testen van de uitvoeringsprocessen.
Nog geen definitieve wetgeving
Het wetsvoorstel is in september voor advies voorgelegd aan de Raad van State. Daarna volgt de parlementaire behandeling. Zowel de Tweede als de Eerste Kamer moet nog met het voorstel instemmen. Ook moeten verschillende onderdelen verder worden uitgewerkt in een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB). De internetconsultatie daarvan wordt begin 2027 verwacht. De beoogde invoeringsdatum blijft 1 januari 2029.
Webinar op 17 november
Dienst Toeslagen organiseert op dinsdag 17 november 2026 een webinar over de nieuwe financiering. Het webinar is bedoeld voor kinderopvangorganisaties, gastouderbureaus en gastouders.
KNGO blijft de ontwikkelingen volgen, met bijzondere aandacht voor de uitvoerbaarheid en administratieve gevolgen voor de gastouderopvang.
Bronnen: Nieuwsbrief Kinderopvang, ministerie van SZW, 22 oktober 2026; Rijksoverheid, Plannen kabinet voor nieuwe financiering kinderopvang.