Resultaten LKK2025 gastouderopvang bekend: kwaliteit stabiel, kleinschaligheid loont
De resultaten van het jaarlijkse kwaliteitsonderzoek LKK2025 zijn deze maand gepubliceerd en aangeboden aan de Tweede Kamer. Voor het eerst verscheen er een apart rapport over de gastouderopvang, gebaseerd op negen jaar onderzoek door de Universiteit Utrecht en Sardes. Voor het rapport zijn in 2025 in totaal 33 gastouders bezocht, waarbij 174 observaties zijn gedaan. Ook is voor het eerst gekeken naar de rol van gastouderbureaus, op basis van vragenlijsten die tussen 2017 en 2025 door 209 medewerkers van gastouderbureaus zijn ingevuld.
Stabiel en positief beeld
De kwaliteit van de gastouderopvang blijft stabiel en overwegend positief. Gastouders scoren goed op emotionele kwaliteit: de warmte en sensitiviteit waarmee zij op kinderen reageren. Ook het dagprogramma en de algemene interactiekwaliteit zijn hoog. Sinds 2017 is de kwaliteit gestegen, vooral op het gebied van ontwikkelingsondersteuning, en sinds 2023/2024 lijkt deze te stabiliseren. Gastouders geven zelf aan tevreden te zijn met hun werk en relatief weinig stress te ervaren.
Kleinschaligheid als kracht, flexibiliteit als risico
Opvallend in de resultaten is de rol van het gastouderbureau. Bureaus die zich profileren op kleinschaligheid, zien een hogere kwaliteit terug bij hun gastouders, met name in de emotionele kwaliteit en de omgevingskwaliteit. Een sterke focus op flexibiliteit in opvangdagen en -uren hangt daarentegen samen met lagere kwaliteit en dat geldt zowel wanneer individuele gastouders zich hierop profileren als wanneer het bureau dit doet. Onderzoekers noemen als mogelijke verklaring dat veel flexibiliteit, bijvoorbeeld lange opvangdagen van 12 uur, een grote wissel trekt op de werk-privébalans van gastouders.
Ruimte voor verbetering
Het onderzoek wijst ook op aandachtspunten. Zo verschilt de mate waarin gastouders de brede ontwikkeling van kinderen stimuleren sterk van gastouder tot gastouder. Ook is er relatief weinig aandacht voor interactie tussen kinderen onderling, en wordt een derde van de breng- en haalmomenten onvoldoende benut voor uitwisseling met ouders. Een hoger opleidingsniveau van gastouders hangt samen met een hogere kwaliteit. Collegiale uitwisseling tussen gastouders komt nog beperkt voor, gemiddeld zo’n één keer per jaar, terwijl het onderzoek eerste aanwijzingen ziet dat meer uitwisseling bijdraagt aan een hogere kwaliteit van bijvoorbeeld de ruimte en het activiteitenaanbod.
Na de zomer volgen infographics per opvangsoort en opleggers met aanbevelingen voor de sector. Het volledige rapport is te vinden op monitorlkk.nl.