Waarom sommige kinderen sneller uitgekeken zijn op speelgoed
Het ene kind kan minutenlang met hetzelfde speelgoed spelen, terwijl een ander al snel afhaakt. Dat verschil zit vaak niet in gedrag, maar in hoe prikkels worden verwerkt in de hersenen. Prikkels uit de omgeving komen via de zintuigen binnen en worden beoordeeld door de hersenen. Niet alles wordt doorgelaten. Op verschillende plekken in de hersenen werkt een zogenoemde portierfunctie. Die bepaalt welke prikkels worden doorgestuurd en welke niet. Zonder deze selectie zou het hoofd binnen korte tijd overvol raken. Prikkels die belangrijk zijn, zoals signalen van gevaar, worden altijd doorgelaten. Andere prikkels moeten interessant of nuttig zijn om aandacht te krijgen. Saaiere prikkels verdwijnen meestal op de achtergrond.
Informatiehonger
Bij sommige jonge kinderen staat deze portier extra scherp afgesteld. Zij zijn voortdurend op zoek naar nieuwe informatie en uitdagingen. Dit wordt ook wel informatiehonger genoemd. Deze kinderen doen al vroeg veel indrukken op en leren snel. Daardoor raken ze ook sneller verveeld bij herhaling. Onderzoek laat zien dat baby’s met een sterke interesse in nieuwe prikkels zich vaker richten op informatie die iets nieuws oplevert. Zij haken af zodra ze zijn uitgeleerd. Die nieuwsgierigheid kan later een voordeel zijn in de ontwikkeling, vooral op het gebied van taal en kennis.
Geen probleemgedrag
Het is belangrijk om te benadrukken dat dit geen probleemgedrag is. Minder prikkelzoekende kinderen ontwikkelen zich ook goed. Nieuwsgierigheid werkt vooral als een extra stimulans, niet als voorwaarde. Voor gastouders betekent dit dat verschillen tussen kinderen normaal zijn. Afwisseling, kleine veranderingen in materiaal en het volgen van de aandacht van het kind helpen om aan te sluiten bij wat een kind nodig heeft. Zo wordt spelen niet alleen leuk, maar ook leerzaam.
Leden lezen meer in onze kennisbank
Bronnen:
- Sammels, M., & Rol, W. (2021). Uitdagende peuters en kleuters uitdagen: (on)gewenst gedrag bij een ontwikkelingsvoorsprong. Antwerpen Apeldoorn: Garant.
- Baby & Child Research Center. (2026, 11 januari). Worden leergierige baby’s slimme kleuters?
https://babyandchild.nl/worden-leergierige-babys-slimme-kleuters/ - de Boer, E. R., Poli, F., Meyer, M., Mars, R. B., & Hunnius, S. (2026). Individual Differences in Infants’ Curiosity Are Linked to Cognitive Capacity in Early Childhood. Developmental Science, 29(1), e70090. https://doi.org/10.1111/desc.70090
- Nederlands Jeugdinstituut. (z.d.). Wechsler Preschool and Primary Scale of Intelligence Fourth Edition.
https://www.nji.nl/databanken/instrumenten/wechsler-preschool-and-primary-scale-of-intelligence-fourth-edition