Staatssteun en kinderopvang: wat betekent de DAEB voor gastouders?
Op 10 december 2025 stuurde het kabinet een Kamerbrief over de staatssteunaspecten van het nieuwe financieringsstelsel voor de kinderopvang. De landsadvocaat bevestigt daarin dat er een groot risico is dat de nieuwe financiering als staatssteun wordt aangemerkt.
Waarom is dat relevant?
In het nieuwe stelsel, dat in 2029 moet ingaan, wordt de vergoeding niet langer aan ouders betaald maar rechtstreeks aan kinderopvangorganisaties en gastouderbureaus. Het gaat om een bedrag van ongeveer 9 miljard euro per jaar. Volgens Europese regels is staatssteun in principe verboden, tenzij deze zorgvuldig juridisch wordt ingekaderd. Om te voorkomen dat kinderopvangorganisaties in de toekomst subsidie moeten terugbetalen, wil het kabinet kinderopvang aanwijzen als Dienst van Algemeen Economisch Belang (DAEB).
Wat is een DAEB?
Een DAEB is een dienst met een duidelijk maatschappelijk belang. Door kinderopvang als DAEB aan te merken, mag de overheid subsidie verstrekken, zolang er geen sprake is van overcompensatie en de middelen daadwerkelijk aan kinderopvang worden besteed. Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid werkt momenteel aan de verdere uitwerking.
Wat betekent dit voor gastouders?
Juridisch valt ook de gastouderopvang onder de DAEB. Maar in de praktijk verandert er weinig. Gastouders worden uitgezonderd van aanvullende administratieve verplichtingen. Dit is mogelijk omdat het totale subsidiebedrag per gastouder relatief beperkt is
Waarom is dit toch belangrijk?
De aanwijzing als DAEB vormt het juridische fundament onder het nieuwe financieringsstelsel. Zonder deze constructie zou het risico bestaan dat subsidie later als ongeoorloofde staatssteun wordt aangemerkt, met mogelijke terugvorderingen als gevolg. Voor gastouders betekent dit vooral dat de overheid probeert het nieuwe stelsel juridisch toekomstbestendig te maken. De verdere uitwerking volgt. Wij blijven de ontwikkelingen volgen.