Conservatieproef van Piaget: Kinderen trappen massaal in dit ‘water-trucje’
Kinderen zien de wereld vaak heel anders dan wij. Een leuk voorbeeld is de bekende conservatieproef van de ontwikkelingspsycholoog Piaget.
Het experiment
Een kind krijgt twee gelijke glazen water. Beide glazen zijn precies even vol. Dan giet je het water van één glas over in een hoog, smal glas. Voor ons duidelijk: de hoeveelheid water blijft hetzelfde. Maar jonge kinderen zeggen vaak: “In het hoge glas zit meer, want het komt hoger!” Hetzelfde gebeurt met klei. Twee ballen klei zijn even groot. Rol je er één tot een lange worst, dan zegt een jong kind meestal: “Daar zit meer klei in, want hij is groter.”
Jonge kinderen kijken vooral naar wat direct zichtbaar is. Hoog lijkt meer, lang lijkt groter. Pas later ontdekken kinderen dat de hoeveelheid niet verandert, ook al ziet het er anders uit. Dat inzicht heet conservatie.
Herkenbaar voor gastouders
In de opvang zie je dit vaak terug. Denk aan kinderen die zeggen:
- “Mijn beker is voller dan die van jou!”
- “Ik heb meer brood, want mijn boterham is groter.”
Dit is geen fout, maar juist een teken van hun ontwikkeling. Ze zijn volop bezig om de wereld te begrijpen.
Tip voor de praktijk
Laat kinderen dit soort dingen zelf ontdekken. Giet water over in verschillende bekers en vraag: “Zit er nu meer of evenveel in?” Of rol een bal klei uit en leg beide naast elkaar. Door zelf te proberen leren kinderen dat niet alles is wat het lijkt.
Moraal van het verhaal: jonge kinderen redeneren met hun ogen. Door ze spelenderwijs te laten experimenteren, help je ze stap voor stap hun denkvermogen ontwikkelen. KNGO leden lezen meer in de online kennisbank.